Bij natuurtuinen spreken we niet van ‘onderhouden van’ maar van ‘beheren van’ de tuin

Beheer van natuurtuinen

De natuur kent een grote mate van dynamiek. Eén van deze ecologische processen, waarbij een verandering in soortensamenstelling binnen een bepaald gebied optreed noemen we successie. Op een kale grond vestigen zich altijd pionierplanten. Na verloop van tijd en afhankelijk van de groeiplaatsomstandigheden kunnen zich in deze pioniervegetatie, bijvoorbeeld uit de zaden uit de uitwerpselen van vogels, struiken ontwikkelen. Als deze tot één groep aaneengesloten zijn en een struweel gevormd hebben zijn deze struwelen zeer aantrekkelijk voor veel dieren. Uiteindelijk kan er ook een zaadje van een boom in het struweel tot ontwikkeling komen. Na verloop van tijd geeft de boom zoveel schaduw dat het struweel verdwijnt en een loofbos, het resultaat wordt.

Zo ontstaat uit een struweel van bramenstruiken (Rubus species) relatief snel een opgaande begroeiing, omdat de stekels van de bramen in het struweel de jonge opgaande bomen beschermen tegen vraat en andere beschadigende en groeiremmende aantastingen.

Bij het onderhouden van een natuur- of natuurlijke tuin wordt altijd rekening gehouden met deze successie. We spreken daarom niet van ‘onderhouden van’ maar van ‘beheren van’.
De keuzes die gemaakt worden bij het beheer, bepalen de aard van de natuurtuin, en, maar dan in mindere mate, ook van de natuurlijke tuin.

Uiteraard kunnen beheersmaatregelen de successie stimuleren maar ook veranderen van ecologische richting of juist staande houden.
Dat maakt deze manier van tuinieren verrassend en plaatst de beheerder telkenmale weer voor afwegingen.

Simpel schoffelen is er niet meer bij.